Jaap Oudes 100 jaar

 


Op 1 februari 2026 zou Jaap Oudes zijn 100e verjaardag hebben gevierd. Jaap is helaas niet meer in levende lijve onder ons.

Bij dezen wil ik nog aandacht geven aan wat nog niet aan de orde is gekomen.

 

Allereerst in het kort iets over mijn relatie met Jaap Oudes. 

Jaap en ik vonden dat dat het beste te omschrijven was als “artistieke vriendschap” We konden eindeloos praten over kunst. Over kleuren, compositie en stijl. Jaap was een verteller zowel in  het dagelijks leven als in zijn werk. In veel van zijn werken treedt Jaap Oudes als Chroniqueur op. Een chroniqueur is iemand die historische of actuele gebeurtenissen verzamelt en vastlegt, Deze persoon fungeert als een verslaggever van het dagelijks leven of historische gebeurtenissen. 

Hij bezocht dan een voor hem interessante locatie bijvoorbeeld een historisch gebouw, kermis, stad of dorp en legde dan zijn belevenissen vast in een tekening. Hij had dan meestal een hoofd onderwerp en plaatste daarbij locale informatie op een plaats die vrij was en paste in zijn op dat moment intuïtief gewenste compositie.

 

 

“Visuele verteller”  

 

 

Afbeelding met Menselijk gezicht, persoon, kleding, portret Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.

Jaap Oudes. De tekeningen van Jaap Oudes roepen verbazing en bewondering op.   De  beeldtaal is nieuw en derhalve niet eenvoudig te duiden waardoor een kwalificatie “uniek” voor de hand ligt. Ze lijken vrolijk en naïef . Bij nadere bestudering valt op dat de tekeningen vaak  surrealistische en humoristisch taferelen uitbeelden. 

Terugkerende elementen;  historische gebouwen, mens en dier, kermis en circus, feest, 


In de tekeningen ogen de verschillende op zichzelf staande creaties ietwat  naïf en ongekunsteld.    Nooit wordt op de figuren ingezoomd - de toeschouwer krijgt het totale beeld geboden. Die beelden lijken vervolgens te zweven in een vrije omgeving, en lijken zorgvuldig losgesneden te zijn uit hun oorspronkelijke context.

Jaap Oudees

 

laat zijn fantasie de vrije loop, maar zet ook ons, de kijkers, aan tot ongebreideld fantaseren.

 

Verwantschap.

In artistieke zin heeft Jaap Oudes verwantschap met o.a.:

Felix Timmermans en Chagall. Over beiden hebben we al de nodige aandacht besteed zie o.a. mijn Blog “Kunstenaars Dirk en Jaap Oudes belicht” Kunstenaars Dirk en Jaap Oudes belicht en artikel van Nikki de Jong  “Jaap Oudes literair kunstenaar”(https://www.yumpu.com/nl/document/view/55854994/nikkiliterair-kunstenaar-jaap-oudes-definitieve-versie)

 

Edgar Tydgat 

Edgard Tydgat moet in dit rijtje zeker worden opgenomen.

Onderstaande tekst overgenomen uit artikelArtikel van  Peter Carpreau conservator M Leuven. Peter Carpreau noemt Tytgat ook wel de ‘Chagall van Vlaanderen’. Tytgat staat tegelijkertijd in een Vlaamse verteltraditie die teruggaat tot Bruegel.

 

Eigen beeldtaal

Tytgats werk kun je afwisselend impressionistisch, expressionistisch, fauvistisch en surrealistisch noemen. Toch past er niet één artistiek etiket op hem. Hij is vooral heel eigen en blijft trouw aan zijn beeldtaal waarin hij dromen, herinneringen en verhalen zestig jaar lang vastlegt.

Eigen beeldtaal

Tytgats werk kun je afwisselend impressionistisch, expressionistisch, fauvistisch en surrealistisch noemen. Toch past er niet één artistiek etiket op hem. Hij is vooral heel eigen en blijft trouw aan zijn beeldtaal waarin hij dromen, herinneringen en verhalen zestig jaar lang vastlegt. Typerend zijn de vaak eenvoudige lijnen, een vervreemdend perspectief en gedempte, vereenvoudigde kleuren. Groots en bescheiden tegelijk, een merkwaardige contradictie waardoor het werk je bijblijft.  

 

Kermissen

Al in zijn prille jeugd is Tytgat gefascineerd door kermissen en draaimolens.

 

Jan Oud (januari 

 


Reacties

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Dirk Oudes geportretteerd

Afbeelding
  Inleiding. Dirk Oudes genoot grote bewondering van zij collega-kunstenaars in zijn tijd. Enkele kunstenaars hebben deze bewondering vastgelegd in een portret. Zoals: 1.Erwin Bowien die Dirk Oudes in pastel, olieverf en in tekeningen heeft vastgelegd. 2. Jaap Odes (1926-1998) de zoon van Dirk Oudes. 3. Willem Frederik  Koster   1897-1980. Alkmaar. 4. Jacob (Jaap) Kuiper.( 1973-1984) Alkmaar/Amsterdam.   Dirk Oudes (1895-1969) was werkzaam als reparateur van horloges en klokken toen hij omstreeks 1930 de behoefte kreeg te gaan tekenen en schilderen. Bevriende kunstenaars zoals Koos Stikvoort( 1891-1975) , Jan Plas (1888-1964) en vooral de Duitse schilder Erwin Bowien (1899-1972), brachten hem de eerste beginselen van het vak bij. Dirk Oudes woonde en werkte in Alkmaar. Zijn verbeeldingswereld had een stevige basis in het Noord-Hollandse platteland en het dorpsleven. In toenemende mate liet hij zijn fantasie de vrije loop in voorstellingen van het paradi...
Meer lezen

Tekening Jaap Oudes: Dirk Oudes in molen van Floor en Jaan Pauw

Afbeelding
  Hier tekent Jaap Oudes zijn vader Dirk Oudes in de molen van Jaan en Floor Pauw( 2 e molen aan de Molenkade te Alkmaar). Afm. 65x50 cm. ,Potlood, Jaar ca. 1960. Om begrip te krijgen op Jaap Oudes als tekenkunstenaar maak Ik daarbij dankbaar gebruik van een tekst van Nanette Kraaikamp. In Uitgave Kunstvereniging / Drawing Centre Diepenheim “Tekenen kan gezien worden als een vrij traditionele romantische kunstvorm waarbij de aandacht ligt op de belevingswereld van het autonome individu, de kunstenaar en de tekening beschouwen als dat wat ze in essentie is: een uitdrukking van een idee over de werkelijkheid. Een van de oudste prikkels om te tekenen is het vertellen van een narratief. In de tekenende hand wordt zo ook de taal tot beeld. Feit of fictie?”   Beeldbeschrijving In deze tekening bevindt Dirk Oudes zich in een ruimte in de molen van Jaan en Floor Paue. Het interieur/atelier van Dirk Oudes thuis schijnt te zijn overgeplaatst in deze ruimte. Aan de rechterka...
Meer lezen

Waar komt de passie van Jaap Oudes voor Cultureel erfgoed vandaan?

Afbeelding
  Waar komt de passie van Jaap Oudes voor Cultureel erfgoed vandaan? We veronderstellen dat dit ten tijde van de afsluiting van de Zuiderzee nu IJsselmeer in 1932 vorm heeft gekregen. Onderstaande tekst uit het boek “Als ik teken ben ik op reis, Jaap Oudes en zijn fantasievolle kijk op de wereld”, Pag. 8 door Chiene Vos. De familie Oudes had een duidelijke voorkeur voor streekgeschiedenis en folklore. Net als veel andere Nederlanders waren zij erg bezorgd over het verdwijnen van het oude en het vertrouwde, iets dat onvermijdelijk samenhing met de opmars naar de moderne tijd. Twee artikelen in de Alkmaarse Courant van die tijd, een krant waarop ook de familie Oudes was geabonneerd, gaven aan hoe de pas voltooide Afsluitdijk de gemoederen flink bezighield. Ook in andere kranten en tijdschriften waren folklore en traditie een populair onderwerp. Vanuit zijn bezorgdheid over een dreigend verloren gaan van ons cultureel erfgoed, is hij dit gaan vastleggen. Niet alleen het ...
Meer lezen